HISTORIA ŁĘK DUKIELSKICH - SŁUŻBA ZDROWIA
          Nawigacja
 

Czas ucieka,
Wieczność czeka...

 » Index
0
 » Strona główna
0
 » Rys historyczny
0
 » Ludzie
0
 » Organizacje
0
 » Szkoły
0
 » Zespoły
0
 » Kościoły
0
 » Gwara
0
 » Kapliczki
0
 » Muzeum
0
 » Koło Gospodyń
0
 » OSP
0

 » Klub Rolnika

0

 » LKS Zorza

0

 » Służba Zdrowia

0

 » Różne

0
 » Forum historii

Fotogalerie

Wiejskie

Parafia pol-kat

Parafia rzym-kat

Szkoły

Koło Gospodyń

Muzeum wsi

LKS Zorza

Klub Rolnika

Z życia - różne

 

HISTORIA SŁUŻBY ZDROWIA
W ŁĘKACH DUKIELSKICH
Przez całe wieki nasza wieś – podobnie, jak wszystkie wiejskie osady – pozbawiona była systematycznej opieki lekarskiej, o stomatologicznej nie wspominając.  Od XVII wieku zaczęli pojawiać się lekarze w mniejszych miastach, którzy w naprawdę ekstremalnych przypadkach i za sowitą opłatą, leczyli również ludzi ze wsi. Na opiekę medyczną mogli pozwolić sobie jednak jedynie dobrze sytuowani materialnie mieszczanie i  właściciele majątków i co bogatsi gospodarze. Jednak słaby dostęp do leków i w ogóle, ich mały asortyment był przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu – w dzisiejszym rozumieniu – opieki medycznej. Przez całe lata, aż do czasów powojennych „lekarzami” na wsi byli w najlepszym przypadku felczerzy, domorośli zielarze i „uzdrowiciele”, akuszerki, kowale pełniący „role” dentystów i inni. Opieka szpitalna dla wiejskich społeczności była zupełną abstrakcją.
     Porody odbierały akuszerki / w Łękach była nią przez długie lata p. Ludwika Klecha/, albo tzw. babki, którym za posługę płacono pieniędzmi, a dodatkowo dawano im masło, ser czy bułki. Żeby ułatwić poród masowały i nacierały tłuszczem rodzącą co miało powodować rozluźnienie i elastyczność skóry. Jeśli ktoś „bardzo” zachorował, wieziono go wozem do lekarza w Krośnie  albo /później/”Na Kopalnię” do Równego i –sporadycznie–do Dukli, ale takie wypadki nie zdarzały się często. Ludzie inaczej podchodzili do chorób niż dzisiaj, starali się pomóc sobie najpierw domowymi sposobami, a lekarza wzywano w ostateczności – często za późno. Stosowano przeróżne mikstury i płukanki  z szałwi, rumianku i innego ziela jako metodę uśmierzania bólu oraz spożywano duże ilości czosnku i cebuli, mających działanie antyseptyczne. Stosowano różne „kąpiele”, napary, nacierania, odczyniania czarów nie wyłączając.
     Brak należytej higieny i środków, do jej stosowania powodował prawdziwe spustoszenie na wsi.  Z opowiadań starszych osób wynika, że najczęstszą przyczyną wysokiej śmiertelności ludzi na wsi były choroby typowo związane z brakiem należytej higieny- szczególnie chodziło o mycie rąk: tyfus, czerwonka, dur brzuszny, żółtaczka i – z całą pewnością – niezbadane ówcześnie salmonella, gronkowce, sepsa i inne. Wszystkie te choroby określano jednym mianem: boleści, lub bolenia. Dziesiątkowały one ludność wiejską.
     Stopniowe rozbudzanie świadomości po drugiej wojnie światowej zaczęło przynosić owoce. Zaczęły również powstawać na wsiach pierwsze placówki Służby Zdrowia.
     W Łękach Dukielskich historia Służby Zdrowia – już tej sformalizowanej – sięga roku 1950, a konkretnie 2 lipca tegoż roku. Wtedy to, z inicjatywy ks. Teodora Elerowskiego z parafii polsko-katolickiej powstała placówka PCK Pogotowia Ratunkowego. Swoją siedzibę miała w budynku państwa Heleny i Andrzeja Jastrzębskich. Z opowiadań wynika, że pełniła ona swoją rolę przez ok. 5 lat, a korzystali z niej nie tylko mieszkańcy Łęk Dukielskich.
    Drugim "etapem" był przyjazd do szkoły w dniu 3 czerwca 1951r. ekipy lekarskiej składającej się z trzech lekarzy i  trzech pielęgniarek celem przebadania ludzi chorych lub zagrożonych  chorobą. Jak pisze Kronika Szkolna: "Ekipa ta  od godz. 12 do godz. 18 przyjmowała pacjentów  w  budynku szkolnym. Ludności było bardzo dużo, a to dlatego, że mówiono we wsi : "Dlaczego nie mam iść, jeśli to za darmo". Lekarze przebadali około 300  osób. Wśród tych wszystkich  pacjentów byli i tacy, którzy cieszą się " dobrym apetytem" i  "rumieńcem twarzy". Po przyjęciach lekarz wygłosił na  zebraniu krótkie przemówienie na temat krwiodawstwa. Według oficjalnych danych na drugi dzień apteka w Dukli nie mogła  nadążyć produkowania lekarstw. Należy podkreślić, że dla niektórych była to wielka pomoc, lecz niektórzy  chodzili tylko dla "zwyczaju".
     Następnie powstał punk felczerski w domu państwa Nawrockich: Antoniny i Pawła, a pracował w nim felczer Stanisław Olszewski.  Od 1 marca 1962 roku do Łęk Dukielskich przybył na stałe pierwszy lekarz p. Czesław Pniak /na zdjęciu obok z piel. Wandą Leśniak/, który pracował w Łękach ponad 5 lat /do 31.08.1967r./ kładąc podwaliny pod opiekę zdrowotną  w naszej wsi.
      W roku 1963 powstała Spółdzielnie Zdrowia „Jedność” w tymże domu pp. Nawrockich. Przewodniczącym został Władysław Gniady, a księgowym Ignacy Fruga. Od 1964 roku utworzono gabinet stomatologiczny w którym pracowali kolejno stomatolodzy: Jan Niemczyk, Mieczysław Mossety /na zdjęciu poniżej drugi z lewej, pierwsza z lewej Alina Zajchowska, trzeci lek. Czesław Pniak i czwarta piel. Wanda Leśniak/ Józef Kaczor, Irena Elerowska, Janusz Grzesik i Andrzej Zieliński, który pracuje do chwili obecnej.
      W tym też roku powstał skromny punkt apteczny, który był zalążkiem prawdziwej apteki, a obsługiwała go pielęgniarka p. Wanda Leśniak. 8 grudnia 1965 roku oddano do użytku wybudowany w czynie społecznym / materiały gromadzono już w roku 1961/ budynek Ośrodka Zdrowia. Tam w krótkim czasie /1966r./ została utworzona apteka którą do dnia dzisiejszego prowadzi p. Bolesława Mazur.
      Od 1 września 1967r. opiekę medyczną sprawował w naszej wsi przez 23 lata /do kwietnia 1990r./ lekarz Ryszard Płoszczyca, a od maja tegoż roku do chwili obecnej opiekę lekarską sprawuje lek.med. Adam Pilny.
     Od lat 90. Ośrodek Zdrowia przechodził przez różne formy organizacyjne. Najpierw był to Wojewódzki Szpital Zespolony w Krośnie, który nadał mu nazwę : Wiejski Ośrodek Zdrowia. Później były to spółki działające w ramach gminnego ZOZ-u w Dukli, a Ośrodek Zdrowia administrowany był /i jest do dnia dzisiejszego/ przez Gospodarkę Komunalną w Dukli.
      Od kwietnia 2007  roku Ośrodek Zdrowia w Łękach Dukielskich działa w nowej formie organizacyjno-prawnej tj. jako Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Pilny-Med”.
     Uzupełniając historię Służby Zdrowia w Łękach Dukielskich nie sposób zapomnieć o paniach pracujących na różnych odcinkach tej posługi. W szczególności wspomnieć należy o p. Wandzie Leśniak, która przepracowała w niej równe 30 lat /1962-1992/ - z tego 15 lat była jedyną pielęgniarką, higienistką szkolną, a dodatkowo jeszcze przez 8 miesięcy  była do pomocy w gabinecie stomatologicznym z lek. stom . Elerowską. Wcześniej p. Wanda pracowała jako pielęgniarka przez 2 lata na oddziale dziecięcym w Kamiennej Górze, 2 lata w sanatorium w Iwoniczu Zdroju i kolejne 2 lata w Ośrodku Zdrowia w Kobylanach.
      Ponadto z w Ośrodku Zdrowia przez te wszystkie lata pracowały następujące pielęgniarki i pomoce stomatologów: Alina Zajchowska, Helena Osmola, Alicja Płoszczyca, Zofia Kazuń, Urszula Pasterkiewicz, Agata Gorczyca oraz na innych odcinkach: Władysława Twardzik, Aleksandra Krężałek, Krystyna Szpotko, Alfreda Białas.
     Obecnie w Ośrodku Zdrowia pracują pielęgniarki: Irena Munia, Wioletta Fornal, Nina Madej oraz  z lek. stomatologiem Agata Guzik.
 
Portal historyczny wsi Łęki Dukielskie                       grudzień 2008

          webmaster: kychen